Công nghệ số đang từng bước thay đổi cách con người tiếp nhận thông tin. Nếu trước đây công chúng chủ yếu đọc bài viết, xem hình ảnh hoặc theo dõi video, thì hiện nay họ có thể tương tác trực tiếp với nội dung thông qua công nghệ thực tế tăng cường và thực tế ảo. AR và VR đang mở ra những trải nghiệm mới, giúp người xem không chỉ quan sát mà còn có cảm giác tham gia vào không gian truyền thông.
Trong năm 2026, trải nghiệm nhập vai được dự báo tiếp tục tạo ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực như giáo dục, du lịch, giải trí, thương mại, sự kiện và marketing. Đối với ngành truyền thông đa phương tiện, đây là cơ hội để mở rộng cách kể chuyện, tạo nội dung trực quan hơn và tăng mức độ tương tác với công chúng.
Sinh viên Khoa Truyền thông, Trường Đại học Trưng Vương cần chủ động tìm hiểu về AR/VR để nhận diện những hướng phát triển mới trong môi trường truyền thông số.
AR và VR là gì?
AR là viết tắt của Augmented Reality, còn gọi là thực tế tăng cường. Công nghệ này đưa các yếu tố số như hình ảnh, chữ viết, hiệu ứng hoặc mô hình 3D vào không gian thật mà người dùng đang quan sát. Ví dụ quen thuộc của AR là các bộ lọc trên Instagram, TikTok hoặc Snapchat, nơi người dùng có thể thử hiệu ứng trên khuôn mặt hoặc xem đối tượng ảo xuất hiện trong khung hình camera.
VR là viết tắt của Virtual Reality, hay thực tế ảo. Khác với AR, VR tạo ra một không gian số hoàn toàn mới để người dùng trải nghiệm. Thông qua kính thực tế ảo hoặc thiết bị phù hợp, người dùng có thể quan sát môi trường 360 độ, di chuyển trong không gian mô phỏng và tương tác với các đối tượng ảo.
Cả AR và VR đều hướng đến việc tăng mức độ tham gia của người dùng. Trong ngành truyền thông đa phương tiện, hai công nghệ này có thể giúp nội dung vượt ra ngoài hình thức xem thụ động, biến công chúng thành một phần của câu chuyện.
Vì sao trải nghiệm nhập vai ngày càng được quan tâm?
Công chúng hiện nay không chỉ muốn nhận thông tin mà còn mong muốn có trải nghiệm trực quan và đáng nhớ. Một bài viết có thể cung cấp nhiều dữ liệu, nhưng một chuyến tham quan 360 độ hoặc mô hình 3D có thể giúp người xem hình dung rõ hơn về không gian, sản phẩm hay hoạt động được giới thiệu.
AR/VR tạo lợi thế nhờ khả năng kích thích sự tò mò. Khi người dùng có thể tự khám phá, lựa chọn góc nhìn hoặc tương tác với nội dung, họ thường dành nhiều thời gian hơn để theo dõi. Điều này đặc biệt phù hợp với thế hệ trẻ, những người đã quen với các nền tảng số có tính tương tác cao.
Bên cạnh đó, thiết bị di động và công nghệ đồ họa ngày càng phát triển giúp trải nghiệm AR trở nên dễ tiếp cận hơn. Người dùng không nhất thiết phải có thiết bị phức tạp để trải nghiệm một số nội dung thực tế tăng cường. Chỉ với điện thoại thông minh, họ đã có thể sử dụng filter, quét mã QR hoặc xem hiệu ứng tương tác trên mạng xã hội.
Trong năm 2026, AR/VR có thể không thay thế hoàn toàn các định dạng truyền thông quen thuộc. Tuy nhiên, chúng sẽ trở thành lựa chọn đáng chú ý cho những chiến dịch cần tạo sự khác biệt, tăng tương tác hoặc giúp công chúng hiểu sâu hơn về thông tin.
Ứng dụng AR/VR trong truyền thông và marketing
Trong marketing, AR có thể được sử dụng để giúp khách hàng trải nghiệm sản phẩm trước khi mua. Một thương hiệu nội thất có thể cho phép người dùng xem thử món đồ trong không gian nhà mình. Một thương hiệu thời trang có thể phát triển hiệu ứng thử phụ kiện hoặc sản phẩm qua camera điện thoại. Những trải nghiệm này giúp quá trình tìm hiểu sản phẩm trở nên sinh động hơn.
VR có thể được ứng dụng trong việc giới thiệu không gian, tổ chức sự kiện trực tuyến hoặc xây dựng trải nghiệm tham quan. Ví dụ, một địa điểm du lịch có thể tạo video 360 độ để người xem khám phá trước khi quyết định ghé thăm. Một bảo tàng có thể xây dựng không gian triển lãm ảo. Một doanh nghiệp cũng có thể sử dụng VR để giới thiệu nhà máy, quy trình sản xuất hoặc câu chuyện thương hiệu.
Đối với ngành truyền thông đa phương tiện, AR và VR tạo điều kiện để kết hợp nhiều loại nội dung. Một trải nghiệm nhập vai có thể bao gồm hình ảnh 3D, video, giọng nói, nhạc nền, chữ viết và tương tác. Đây là môi trường đòi hỏi sự phối hợp giữa kỹ năng truyền thông, thiết kế, quay dựng, âm thanh và công nghệ.
Điều quan trọng là công nghệ phải phục vụ câu chuyện. Một hiệu ứng AR đẹp nhưng không liên quan đến thông điệp sẽ khó tạo ra giá trị lâu dài. Người làm truyền thông cần xác định rõ trải nghiệm đó giúp công chúng hiểu thêm điều gì và mang lại lợi ích gì cho chiến dịch.
Cơ hội ứng dụng AR/VR trong truyền thông giáo dục
Trong lĩnh vực giáo dục, AR và VR có thể tạo ra nhiều hình thức truyền thông mới. Thay vì chỉ giới thiệu cơ sở vật chất bằng ảnh hoặc video, nhà trường có thể xây dựng chuyến tham quan trực tuyến 360 độ. Học sinh và phụ huynh có thể quan sát khuôn viên, phòng học, thư viện hoặc không gian hoạt động theo cách trực quan hơn.
Các trải nghiệm tương tác cũng có thể hỗ trợ hoạt động hướng nghiệp. Ví dụ, người học có thể khám phá một số môi trường nghề nghiệp qua không gian mô phỏng, hoặc tham gia nội dung trực quan về kỹ năng và công việc trong từng lĩnh vực. Điều này giúp thông tin về ngành học bớt khô khan và dễ hình dung hơn.
Với Khoa Truyền thông, Trường Đại học Trưng Vương, AR/VR cũng có thể trở thành chất liệu cho các dự án học tập. Sinh viên có thể thử xây dựng ý tưởng filter truyền thông cho sự kiện, thiết kế kịch bản tham quan ảo hoặc phát triển nội dung 360 độ giới thiệu hoạt động học tập. Những dự án này giúp người học làm quen với tư duy truyền thông tương tác.
Kỹ năng cần có trong ngành truyền thông đa phương tiện
Sự phát triển của AR/VR không có nghĩa mọi sinh viên truyền thông đều phải trở thành lập trình viên. Tuy nhiên, người học nên hiểu nguyên lý cơ bản của trải nghiệm nhập vai và biết cách phối hợp với các bộ phận kỹ thuật khi triển khai dự án.
Kỹ năng đầu tiên là xây dựng câu chuyện. Dù sử dụng công nghệ nào, nội dung vẫn cần có mục tiêu rõ ràng. Người làm truyền thông phải xác định đối tượng công chúng, thông điệp chính và hành trình trải nghiệm mà người dùng sẽ đi qua.
Kỹ năng thiết kế trải nghiệm người dùng cũng rất quan trọng. Trong môi trường AR/VR, công chúng không chỉ xem mà còn tương tác. Vì vậy, nội dung cần dễ sử dụng, có hướng dẫn rõ ràng và không gây quá tải thông tin. Một trải nghiệm phức tạp hoặc khó thao tác có thể khiến người dùng rời bỏ ngay từ đầu.
Bên cạnh đó, sinh viên cần rèn luyện khả năng làm việc với hình ảnh, video, âm thanh và thiết kế 3D cơ bản. Kiến thức về quay video 360 độ, đồ họa chuyển động hoặc giao diện tương tác sẽ là lợi thế khi theo đuổi các dự án truyền thông mới.
Những lưu ý khi triển khai nội dung AR/VR
AR/VR có thể tạo ấn tượng mạnh, nhưng không phải chiến dịch nào cũng cần ứng dụng công nghệ này. Việc lựa chọn cần dựa trên mục tiêu, ngân sách, nhóm công chúng và khả năng tiếp cận thiết bị của người dùng.
Nội dung cần được thử nghiệm trước khi công bố để tránh lỗi kỹ thuật. Hình ảnh, âm thanh và thao tác tương tác phải rõ ràng, phù hợp với nhiều thiết bị. Người làm truyền thông cũng cần chú ý đến vấn đề quyền riêng tư, đặc biệt khi trải nghiệm yêu cầu sử dụng camera, vị trí hoặc dữ liệu cá nhân.
Ngoài ra, AR/VR nên được đặt trong một chiến lược truyền thông tổng thể. Trải nghiệm nhập vai có thể là điểm nhấn, nhưng vẫn cần được kết nối với website, mạng xã hội, video và các kênh khác để công chúng dễ tiếp cận thông tin đầy đủ.
Trải nghiệm nhập vai AR/VR đang mở ra cơ hội mới cho ngành truyền thông đa phương tiện trong năm 2026. Công nghệ này giúp nội dung trở nên trực quan, tương tác và tạo dấu ấn sâu hơn trong quá trình công chúng tiếp nhận thông tin.
Đối với sinh viên Khoa Truyền thông, Trường Đại học Trưng Vương, việc tìm hiểu AR/VR là bước chuẩn bị cần thiết để tiếp cận những hình thức truyền thông mới. Khi biết kết hợp công nghệ với tư duy kể chuyện, thiết kế trải nghiệm và trách nhiệm nghề nghiệp, người học có thể tạo ra những sản phẩm phù hợp với xu hướng số trong tương lai.
ĐĂNG KÝ ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN NGAY!
KHOA TRUYỀN THÔNG – TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRƯNG VƯƠNG
Địa chỉ:
- Cơ sở Hà Nội: Tòa nhà Hồ Gươm Plaza, số 102 Trần Phú, Phường Hà Đông, TP. Hà Nội
- Cơ sở Phú Thọ: Xã Tam Dương, tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 039.268.9919
- Fanpage: https://www.facebook.com/khoatruyenthongtvuni
- Email: khoatruyenthong@tv-uni.edu.vn
- Tiktok: tiktok.com/@khoatruyenthong_tvu