Không ít bạn lớp 12 đang phân vân giữa truyền thông và một ngành “an toàn” hơn chỉ vì nghe một câu: “Học làm gì, AI làm hết rồi.” Phụ huynh nghe vậy cũng lo. Câu hỏi này không nên được trả lời bằng sự trấn an dễ dãi hay sự hoảng sợ, mà bằng việc nhìn kỹ AI đang làm được gì, chưa làm được gì và doanh nghiệp thực sự cần gì ở nhân sự. Bài viết này đi vào đúng câu hỏi đó, dưới góc nhìn của người đang cân nhắc theo ngành truyền thông đa phương tiện 2026.
Câu trả lời ngắn gọn: thay một phần công việc, chưa thay trọn một nghề
Để trả lời cho đúng, cần tách hai khái niệm thường bị gộp làm một: tác vụ và nghề nghiệp. Một nghề là tập hợp của nhiều tác vụ. Người làm nội dung không chỉ viết bài mà còn họp với khách hàng, đọc brief, chọn hướng tiếp cận, xin phản hồi, sửa theo góp ý và chịu trách nhiệm khi sản phẩm lên sóng. AI hiện làm khá tốt một số tác vụ trong chuỗi đó, nhất là phần tạo bản nháp, nhưng chưa đảm nhiệm được toàn bộ chuỗi.
Vì vậy, điều có khả năng xảy ra nhiều hơn là một vị trí sẽ được định nghĩa lại, trong đó phần lặp lại được tự động hóa còn phần cần phán đoán được dồn về cho con người. Nghe có vẻ dễ chịu, nhưng cũng hàm ý một điều không dễ chịu: người chỉ làm đúng phần lặp lại sẽ gặp áp lực thật.
Những công việc đang chịu sức ép lớn nhất
Sức ép rõ nhất ở các tác vụ có khuôn mẫu cố định và tiêu chí đúng sai đơn giản. Viết hàng loạt mô tả sản phẩm, làm phụ đề, chỉnh sửa ảnh cơ bản, biến một bài dài thành nhiều bản rút gọn hay dựng bản video thô theo mẫu đều là những việc công cụ đã làm khá nhanh. Doanh nghiệp nhìn vào đó và tự hỏi liệu có cần thuê thêm người cho phần này hay không.
Điều đáng nói là những việc này từng là bước khởi đầu của người mới. Khi chúng được tự động hóa, bậc thang đầu tiên của nghề trở nên hẹp hơn. Nhân sự trẻ có thể phải chứng minh năng lực cao hơn so với thế hệ trước ngay từ vị trí đầu vào. Đây là một thực tế mà người chọn ngành nên biết trước, thay vì vỡ mộng sau khi ra trường.
Vì sao doanh nghiệp vẫn cần con người
Có bốn lý do khiến việc thay thế hoàn toàn khó xảy ra trong ngắn hạn. Lý do đầu tiên là trách nhiệm. Khi một chiến dịch có sai sót hoặc gây tranh cãi, thương hiệu cần một người đứng ra giải thích và xử lý, không thể đổ cho công cụ. Lý do thứ hai là bối cảnh. Hiểu một câu đùa đang bị cộng đồng mạng phản ứng thế nào, biết thời điểm nào không nên đăng gì, cảm nhận được khán giả Việt đang quan tâm điều gì là những thứ cần sự nhạy cảm với đời sống thật.
Lý do thứ ba là quan hệ. Khách hàng thường mua cả sự tin cậy vào đội ngũ, không chỉ mua sản phẩm cuối. Họ muốn có người lắng nghe, hiểu vấn đề kinh doanh của họ và dám góp ý thẳng. Lý do cuối cùng là tính khác biệt. Khi mọi thương hiệu đều dùng những công cụ tương tự, sản phẩm có xu hướng giống nhau, và chính góc nhìn riêng của con người mới tạo ra sự nhận diện.
Nhưng cũng đừng chủ quan
Cần công bằng với phía ngược lại. Công cụ AI vẫn cải thiện nhanh, và ranh giới giữa việc máy làm được và chưa làm được liên tục dịch chuyển. Một khả năng hôm nay còn yếu có thể khá hơn vào năm sau. Dựa hoàn toàn vào ý nghĩ “máy chưa làm được cái này” là cách tự trấn an thiếu bền vững.
Cách nghĩ thực tế hơn là xem AI như một thước đo buộc người làm nghề phải nâng chuẩn. Phần việc nào máy làm ngang bằng bạn thì phần đó không còn là lợi thế cạnh tranh của bạn. Câu hỏi nên đặt ra hằng quý là: tuần này mình đã làm điều gì mà một công cụ không thể làm thay?
Người làm truyền thông khó bị thay thế có gì khác biệt?

Quan sát cách các đội nội dung vận hành, có thể thấy người ít bị thay thế thường có một số điểm chung. Họ hiểu vấn đề kinh doanh đằng sau mỗi yêu cầu truyền thông, chứ không chỉ hoàn thành việc được giao. Họ có gu và tiêu chuẩn riêng nên nhìn ra được sản phẩm nào chỉ “tạm ổn” và sản phẩm nào đủ tốt để đăng. Họ giao tiếp tốt với khách hàng và đồng nghiệp, và họ biết kết hợp công cụ vào quy trình để làm nhanh hơn mà vẫn đảm bảo chất lượng.
Điểm chung lớn nhất là họ chủ động học. Họ thử công cụ mới sớm, hiểu giới hạn của nó và biết cách bù đắp. Với họ, AI giống một đồng nghiệp làm nhanh nhưng hay mắc lỗi, cần được kiểm tra và dẫn dắt.
Sinh viên nên làm gì để không nằm ở phía dễ bị thay thế?
Điều thứ nhất là sớm có sản phẩm cho thấy tư duy, không chỉ thao tác. Một bài tập có ghi rõ bạn chọn hướng này vì sao, bỏ hướng kia vì sao, thuyết phục hơn nhiều so với một sản phẩm đẹp nhưng không giải thích được quyết định. Điều thứ hai là tập làm việc với người thật: khách hàng giả lập, bạn nhóm, giảng viên góp ý. Khả năng thương lượng, tiếp nhận phản hồi và giữ nhịp dự án là những thứ công cụ không đào tạo thay được.
Điều thứ ba là chọn một mảng để đào sâu, vì người làm nghề có chuyên môn rõ thường ít bị so sánh trực tiếp với một công cụ tạo nội dung đa năng. Cuối cùng, hãy tự rèn khả năng đánh giá chất lượng. Nếu bạn nhận ra được vì sao một bản nháp do máy tạo ra còn nhạt, còn sai ngữ cảnh hoặc còn vô hồn, bạn đã có thứ mà nhà tuyển dụng rất cần.
Vai trò của chương trình đào tạo
Trong bối cảnh này, chương trình học không nên chỉ dạy cách bấm nút trên một phần mềm. Điều cần hơn là nền tảng về truyền thông, hành vi khán giả, tư duy chiến lược và thói quen làm việc nhóm. Tại Khoa Truyền thông, Trường Đại học Trưng Vương, sinh viên được học các học phần về truyền thông, marketing và sáng tạo nội dung, đồng thời thực hành qua bài tập tình huống và dự án nhóm như lập kế hoạch truyền thông, phân tích thương hiệu và thuyết trình ý tưởng. Việc phải giải thích và bảo vệ lựa chọn của mình trước giảng viên và bạn học chính là cách luyện tư duy phản biện mà công cụ không làm thay được.
Nếu bạn muốn trao đổi về định hướng học và nghề nghiệp trong thời đại AI, hãy liên hệ Khoa Truyền thông hoặc theo dõi website chính thức của trường để cập nhật thông tin tuyển sinh mới nhất.
Vậy AI có thể thay thế nhân sự ngành truyền thông đa phương tiện 2026 không? Với những tác vụ lặp lại, có thể một phần. Với cả một nghề đòi hỏi phán đoán, trách nhiệm và quan hệ với con người, câu trả lời hiện tại là chưa, và quan trọng hơn là nghề đang thay đổi yêu cầu đối với người làm. Người học nên nhìn AI như một lý do để học sâu hơn chứ không phải lý do để bỏ cuộc: học cách nghĩ, cách kể chuyện, cách làm việc với người khác và cách dùng công cụ một cách có chủ đích. Nếu bạn đang cân nhắc con đường này, hãy liên hệ Khoa Truyền thông, Trường Đại học Trưng Vương để được tư vấn thêm.
ĐĂNG KÝ ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN NGAY!
KHOA TRUYỀN THÔNG – TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRƯNG VƯƠNG
Địa chỉ:
- Cơ sở Hà Nội: Tòa nhà Hồ Gươm Plaza, số 102 Trần Phú, Phường Hà Đông, TP. Hà Nội
- Cơ sở Phú Thọ: Xã Tam Dương, tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 039.268.9919
- Fanpage: https://www.facebook.com/khoatruyenthongtvuni
- Email: khoatruyenthong@tv-uni.edu.vn
- Tiktok: tiktok.com/@khoatruyenthong_tvu

