Gen Z là thế hệ sinh ra và lớn lên cùng internet, điện thoại thông minh và mạng xã hội. Với nhiều bạn trẻ, việc xem video ngắn, tìm kiếm thông tin trên TikTok, tương tác với thương hiệu qua Instagram hay cập nhật xu hướng trên Facebook đã trở thành thói quen hằng ngày. Điều này tạo ra ảnh hưởng rõ rệt đến cách nội dung được sản xuất, phân phối và tiếp nhận.
Không chỉ là nhóm công chúng đông đảo, Gen Z còn là lực lượng trực tiếp tham gia tạo nội dung. Họ làm video, xây dựng kênh cá nhân, chia sẻ trải nghiệm, tham gia các cộng đồng trực tuyến và có khả năng tạo ra xu hướng mới trong thời gian ngắn. Vì vậy, Gen Z đang góp phần định hình lại ngành truyền thông đa phương tiện theo hướng nhanh hơn, trực quan hơn và có tính tương tác cao hơn.
Đối với sinh viên Khoa Truyền thông, Trường Đại học Trưng Vương, hiểu về Gen Z không chỉ giúp tiếp cận đúng đối tượng công chúng mà còn giúp người học nhận diện những kỹ năng cần thiết cho nghề nghiệp trong tương lai.
Gen Z thay đổi cách tiếp nhận thông tin
Khác với các thế hệ trước thường tiếp cận thông tin qua báo in, truyền hình hoặc website, Gen Z có xu hướng tiếp nhận nội dung trên nhiều nền tảng cùng lúc. Một người có thể xem video ngắn trên TikTok, đọc bình luận trên Facebook, tìm kiếm thông tin chi tiết trên Google và theo dõi hình ảnh trên Instagram.
Điều này khiến thời gian chú ý dành cho một nội dung trở nên ngắn hơn. Người xem thường quyết định có tiếp tục theo dõi hay không chỉ trong vài giây đầu. Vì vậy, nội dung cần đi thẳng vào chủ đề, có hình ảnh rõ ràng và thông điệp dễ hiểu.
Tuy nhiên, việc Gen Z thích nội dung ngắn không có nghĩa họ không quan tâm đến thông tin chuyên sâu. Khi một chủ đề thực sự liên quan đến nhu cầu cá nhân như học tập, nghề nghiệp, sức khỏe hoặc kỹ năng sống, họ vẫn sẵn sàng tìm hiểu kỹ. Điểm khác biệt là thông tin cần được trình bày gần gũi, có cấu trúc rõ ràng và dễ tiếp cận.
Đây là yêu cầu quan trọng đối với người làm ngành truyền thông đa phương tiện. Nội dung không chỉ cần đúng mà còn cần phù hợp với cách công chúng hiện đại tìm kiếm và tiếp nhận thông tin.
Video ngắn trở thành ngôn ngữ phổ biến
TikTok, Reels và YouTube Shorts đã đưa video ngắn trở thành một trong những định dạng truyền thông phổ biến nhất. Gen Z không chỉ xem video để giải trí mà còn dùng video để tìm hiểu kiến thức, cập nhật xu hướng, khám phá địa điểm, chọn sản phẩm và tìm kiếm thông tin về ngành học.
Video ngắn có lợi thế về tốc độ và tính trực quan. Chỉ trong một khoảng thời gian ngắn, người xem có thể tiếp nhận câu chuyện, hình ảnh, âm thanh và thông điệp chính. Nếu được xây dựng tốt, video có thể truyền tải thông tin phức tạp theo cách đơn giản hơn so với văn bản dài.
Đối với truyền thông giáo dục, video ngắn có thể được sử dụng để giới thiệu hoạt động học tập, không gian trường lớp, dự án sinh viên, chia sẻ của giảng viên hoặc kinh nghiệm nghề nghiệp. Những nội dung mang tính thực tế thường giúp học sinh và phụ huynh hình dung rõ hơn về môi trường học tập.
Tuy vậy, video ngắn không nên chỉ chạy theo xu hướng. Người làm truyền thông cần xác định rõ mục tiêu của từng nội dung. Một video có lượt xem cao nhưng không truyền tải đúng thông điệp hoặc không phù hợp với hình ảnh tổ chức sẽ khó mang lại giá trị lâu dài.
Gen Z đề cao tính chân thực và sự tương tác
Một đặc điểm đáng chú ý của Gen Z là sự quan tâm đến tính xác thực. Họ thường dễ tiếp nhận những nội dung có trải nghiệm thật, nhân vật thật và câu chuyện gần gũi hơn là các thông điệp quảng bá quá cứng nhắc.
Ví dụ, một video chia sẻ hành trình thực hiện dự án của sinh viên có thể tạo sự tin cậy hơn so với nội dung chỉ đưa ra những lời giới thiệu chung chung. Một buổi livestream giao lưu với giảng viên và sinh viên cũng có thể giúp người xem đặt câu hỏi trực tiếp, từ đó hiểu rõ hơn về chương trình đào tạo.
Sự tương tác cũng là yếu tố quan trọng. Gen Z không chỉ muốn xem mà còn muốn bình luận, chia sẻ, hỏi đáp và tham gia vào câu chuyện. Vì vậy, các nền tảng có tính hai chiều như livestream, bình luận, khảo sát hoặc nội dung hỏi đáp ngày càng được sử dụng nhiều.
Đối với ngành truyền thông đa phương tiện, điều này đòi hỏi người làm nội dung phải biết lắng nghe phản hồi. Bình luận và tin nhắn không chỉ là dữ liệu tương tác mà còn là nguồn thông tin giúp hiểu nhu cầu, thắc mắc và mối quan tâm của công chúng.
Social Search ảnh hưởng đến chiến lược nội dung
Gen Z ngày càng sử dụng mạng xã hội như một công cụ tìm kiếm. Khi muốn tìm hiểu về ngành học, công việc, địa điểm hoặc sản phẩm, nhiều người chọn tìm trực tiếp trên TikTok, Instagram hoặc YouTube thay vì chỉ sử dụng công cụ tìm kiếm truyền thống.
Hành vi này được gọi là Social Search. Người dùng thường tìm kiếm bằng những câu hỏi tự nhiên như “ngành truyền thông đa phương tiện học gì”, “học truyền thông ra làm gì” hoặc “một ngày học ở trường đại học như thế nào”. Họ muốn nhận được câu trả lời nhanh, có hình ảnh minh họa và trải nghiệm thực tế.
Vì vậy, nội dung truyền thông cần được tối ưu để dễ tìm thấy. Tiêu đề video, phần mô tả, phụ đề và các từ khóa liên quan cần được sử dụng tự nhiên, chính xác. Nội dung càng giải quyết đúng câu hỏi của người xem thì càng có khả năng được lưu lại, chia sẻ và tìm thấy lâu dài.
Đây là lý do sinh viên truyền thông cần hiểu cả SEO website và tối ưu nội dung trên mạng xã hội. Hai hình thức này không thay thế nhau mà có thể hỗ trợ nhau trong một chiến lược truyền thông đa nền tảng.
Gen Z thúc đẩy Creator Economy
Gen Z không chỉ tiêu thụ nội dung mà còn là lực lượng quan trọng trong Creator Economy, hay nền kinh tế nhà sáng tạo. Nhiều bạn trẻ xây dựng kênh cá nhân trên TikTok, YouTube, Facebook hoặc Instagram để chia sẻ kiến thức, trải nghiệm học tập, kỹ năng nghề nghiệp và sở thích riêng.
Sự phát triển của Creator Economy tạo ra thêm nhiều cơ hội cho sinh viên ngành truyền thông đa phương tiện. Người học có thể phát triển thành content creator, video creator, podcaster, social media executive, người quản lý cộng đồng hoặc chuyên viên truyền thông thương hiệu.
Việc xây dựng thương hiệu cá nhân cũng trở nên quan trọng hơn. Sinh viên có thể bắt đầu bằng những sản phẩm phù hợp với năng lực của mình như bài viết, thiết kế, video ngắn hoặc podcast. Tuy nhiên, xây dựng kênh cá nhân cần có định hướng rõ ràng và tinh thần trách nhiệm. Nội dung cần có giá trị, tôn trọng bản quyền và tránh đưa thông tin sai lệch chỉ để tăng lượt xem.
AI và sự thay đổi trong cách sáng tạo nội dung
Gen Z là thế hệ tiếp cận AI khá nhanh. Nhiều bạn trẻ đã sử dụng AI để tìm ý tưởng, viết bản nháp, làm phụ đề, thiết kế hình ảnh hoặc chỉnh sửa video. Điều này giúp quá trình sản xuất nội dung trở nên nhanh hơn.
Tuy nhiên, AI không thể thay thế hoàn toàn sự sáng tạo và khả năng thấu hiểu bối cảnh của con người. Người làm truyền thông cần biết cách sử dụng AI như công cụ hỗ trợ, đồng thời kiểm tra tính chính xác và điều chỉnh đầu ra cho phù hợp.
Trong môi trường truyền thông hiện đại, kỹ năng quan trọng không chỉ là biết dùng công cụ mà còn là biết đặt câu hỏi, đánh giá thông tin và tạo ra dấu ấn riêng. Đây là lợi thế mà sinh viên cần rèn luyện để thích nghi với sự thay đổi của ngành.
Sinh viên ngành truyền thông đa phương tiện cần chuẩn bị gì?
Để đáp ứng những thay đổi do Gen Z tạo ra, sinh viên cần rèn luyện khả năng sáng tạo nội dung đa định dạng. Kỹ năng viết, thiết kế, quay dựng video, xử lý âm thanh và quản trị mạng xã hội đều có giá trị trong môi trường làm việc hiện nay.
Bên cạnh đó, người học cần hiểu hành vi công chúng. Không nên chỉ tạo nội dung theo cảm tính mà cần quan sát xu hướng, nghiên cứu phản hồi và phân tích các chỉ số cơ bản như lượt xem, thời gian xem, lượt tương tác và lượt chia sẻ.
Khoa Truyền thông, Trường Đại học Trưng Vương có thể là môi trường để sinh viên thực hành những kỹ năng này thông qua dự án học tập, hoạt động truyền thông và làm việc nhóm. Mỗi sản phẩm được tạo ra là cơ hội để người học hiểu rõ hơn về công chúng và hoàn thiện năng lực nghề nghiệp.
Gen Z đang định hình lại ngành truyền thông đa phương tiện thông qua thói quen xem video ngắn, tìm kiếm trên mạng xã hội, đề cao tính chân thực và chủ động tạo nội dung. Những thay đổi này tạo ra yêu cầu mới đối với người làm truyền thông: cần nhanh nhạy, hiểu nền tảng số, biết lắng nghe công chúng và có trách nhiệm với thông tin.
Sinh viên Khoa Truyền thông, Trường Đại học Trưng Vương cần chủ động cập nhật xu hướng, phát triển kỹ năng thực hành và xây dựng tư duy sáng tạo. Khi hiểu Gen Z không chỉ là nhóm người xem mà còn là lực lượng tạo ra xu hướng, người học sẽ có cơ hội thích nghi tốt hơn và phát triển trong lĩnh vực truyền thông số.
ĐĂNG KÝ ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN NGAY!
KHOA TRUYỀN THÔNG – TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRƯNG VƯƠNG
Địa chỉ:
- Cơ sở Hà Nội: Tòa nhà Hồ Gươm Plaza, số 102 Trần Phú, Phường Hà Đông, TP. Hà Nội
- Cơ sở Phú Thọ: Xã Tam Dương, tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 039.268.9919
- Fanpage: https://www.facebook.com/khoatruyenthongtvuni
- Email: khoatruyenthong@tv-uni.edu.vn
- Tiktok: tiktok.com/@khoatruyenthong_tvu