Khi cần tìm một địa điểm ăn uống, mẹo học tập, xu hướng thời trang, kinh nghiệm du lịch hay thông tin về ngành học, nhiều người dùng hiện nay không chỉ tìm kiếm trên Google. TikTok và Instagram đang dần trở thành những công cụ tìm kiếm quen thuộc, đặc biệt với người trẻ. Họ có xu hướng xem video ngắn, hình ảnh trực quan và đánh giá thực tế trước khi đưa ra quyết định.
Sự thay đổi này tạo ra một xu hướng mới mang tên Social Search, có thể hiểu là hành vi tìm kiếm thông tin trên mạng xã hội. Với ngành truyền thông đa phương tiện, Social Search đặt ra yêu cầu mới về cách xây dựng nội dung. Người làm truyền thông không chỉ cần tạo sản phẩm hấp dẫn khi xuất hiện trên bảng tin, mà còn phải giúp nội dung dễ được tìm thấy khi người dùng chủ động tìm kiếm.
Đối với sinh viên Khoa Truyền thông, Trường Đại học Trưng Vương, hiểu về Social Search là bước quan trọng để bắt kịp xu hướng truyền thông số và phát triển kỹ năng làm nội dung phù hợp với công chúng hiện đại.
Social Search là gì?
Social Search là hoạt động tìm kiếm thông tin trực tiếp trên các nền tảng mạng xã hội. Thay vì nhập từ khóa vào công cụ tìm kiếm truyền thống, người dùng có thể gõ câu hỏi hoặc chủ đề vào thanh tìm kiếm của TikTok, Instagram, Facebook, YouTube hoặc LinkedIn.
Ví dụ, học sinh có thể tìm “ngành truyền thông đa phương tiện học gì”, “cơ hội việc làm ngành truyền thông đa phương tiện” hoặc “review cuộc sống sinh viên”. Kết quả thường là các video ngắn, bài đăng, hình ảnh, bình luận và nội dung do người dùng khác chia sẻ.
Điểm nổi bật của Social Search là tính trực quan và gần gũi. Người dùng không chỉ đọc thông tin mà còn xem trải nghiệm thực tế qua video, hình ảnh và đánh giá cá nhân. Họ có thể nhìn thấy không gian học tập, hoạt động ngoại khóa, sản phẩm sinh viên thực hiện hoặc chia sẻ từ những người đã trải qua vấn đề tương tự.
Với ngành truyền thông đa phương tiện, Social Search là một phần của sự thay đổi trong hành vi công chúng. Nội dung không còn chỉ phục vụ mục tiêu giải trí hoặc tăng tương tác, mà còn cần trở thành nguồn thông tin hữu ích có thể được tìm thấy khi cần thiết.
Vì sao TikTok và Instagram trở thành công cụ tìm kiếm?
TikTok và Instagram có sức hút lớn vì nội dung được thể hiện ngắn gọn, trực quan và dễ tiếp nhận. Người dùng thường muốn nhận câu trả lời nhanh, thay vì đọc nhiều thông tin dài. Một video ngắn giới thiệu ngành học, chia sẻ kinh nghiệm hoặc giải đáp một câu hỏi cụ thể có thể mang lại giá trị rõ ràng trong thời gian ngắn.
TikTok đặc biệt phù hợp với những nội dung cần trình bày bằng trải nghiệm thực tế. Khi tìm kiếm một chủ đề, người dùng có thể xem nhiều video từ các góc nhìn khác nhau. Họ dễ dàng so sánh, đọc bình luận và tiếp tục tìm hiểu các nội dung liên quan. Thuật toán của TikTok cũng có khả năng đề xuất thêm video cùng chủ đề, giúp hành trình tìm kiếm trở nên liên tục.
Instagram lại có lợi thế về hình ảnh và xây dựng nhận diện. Người dùng có thể tìm kiếm qua từ khóa, hashtag, địa điểm hoặc tài khoản. Những bài đăng có bố cục rõ ràng, hình ảnh nhất quán và nội dung hữu ích có thể giúp thương hiệu hoặc tổ chức xuất hiện tốt hơn trong quá trình tìm kiếm.
Đối với các đơn vị giáo dục, đây là cơ hội để cung cấp thông tin gần gũi với học sinh và phụ huynh. Một video về lớp học thực hành, cuộc phỏng vấn ngắn với sinh viên hoặc nội dung giải đáp về ngành học có thể giúp người xem hiểu rõ hơn so với việc chỉ đọc thông tin khái quát.
Người dùng tìm kiếm nội dung trên TikTok và Instagram như thế nào?
Trên TikTok, người dùng thường tìm kiếm bằng các cụm từ tự nhiên, gần với câu hỏi trong đời sống. Họ có thể gõ “học truyền thông đa phương tiện ra làm gì”, “sinh viên truyền thông học những môn nào” hoặc “một ngày đi học ngành truyền thông”. Vì vậy, nội dung cần sử dụng ngôn ngữ rõ ràng, bám sát những điều công chúng thực sự quan tâm.
Tiêu đề video, phần mô tả, lời nói trong video và phụ đề đều có thể ảnh hưởng đến khả năng xuất hiện khi tìm kiếm. Nếu video có chủ đề về ngành truyền thông đa phương tiện, người làm nội dung nên đề cập tự nhiên đến từ khóa này trong nội dung. Việc đưa từ khóa đúng bối cảnh giúp người xem nhận biết chủ đề và hỗ trợ nền tảng phân loại video tốt hơn.
Trên Instagram, người dùng có thể tìm qua từ khóa trong phần tìm kiếm, hashtag, tên tài khoản hoặc vị trí. Nội dung dạng carousel, video Reels, ảnh có chú thích rõ ràng và thông tin được sắp xếp dễ nhìn thường phù hợp với hành vi tìm kiếm. Một bài đăng giải đáp câu hỏi phổ biến có thể tiếp tục được tìm thấy sau thời điểm đăng tải nếu nội dung có giá trị lâu dài.
Điểm chung giữa hai nền tảng là người dùng quan tâm đến tính xác thực. Họ muốn xem trải nghiệm thật, lời chia sẻ thật và thông tin dễ kiểm chứng. Vì vậy, nội dung nên tránh quảng cáo quá mức hoặc sử dụng thông điệp chung chung. Những câu chuyện cụ thể, hình ảnh đời sống và thông tin có dẫn chứng thường tạo được sự tin cậy hơn.
Cách xây dựng nội dung phù hợp với Social Search
Để nội dung có khả năng được tìm thấy trên TikTok và Instagram, người làm truyền thông cần bắt đầu từ nhu cầu tìm kiếm của công chúng. Thay vì chỉ nghĩ “đơn vị muốn nói gì”, cần đặt câu hỏi “người xem đang cần biết điều gì”.
Trong truyền thông giáo dục, học sinh có thể quan tâm đến chương trình học, kỹ năng cần có, môi trường học tập, hoạt động thực hành, học phí, cơ hội nghề nghiệp và trải nghiệm sinh viên. Mỗi câu hỏi có thể trở thành một chủ đề nội dung riêng. Cách làm này giúp nội dung cụ thể hơn, đồng thời tránh việc đưa quá nhiều thông tin vào một video ngắn.
Phần mở đầu nên nói rõ nội dung chính. Một video bắt đầu bằng câu như “Ngành truyền thông đa phương tiện học những gì?” sẽ giúp người xem hiểu ngay chủ đề. Sau đó, nội dung cần đi thẳng vào thông tin quan trọng, sử dụng hình ảnh minh họa hoặc ví dụ phù hợp để tăng khả năng ghi nhớ.
Phụ đề nên rõ ràng, dễ đọc và đồng bộ với lời nói. Nhiều người xem video trong tình trạng tắt âm thanh, vì vậy phụ đề giúp thông tin không bị bỏ lỡ. Người làm nội dung cũng nên sử dụng mô tả ngắn gọn, có từ khóa liên quan và hashtag phù hợp, thay vì đặt quá nhiều hashtag không liên quan đến chủ đề.
Social Search mở ra yêu cầu mới cho sinh viên truyền thông
Sự phát triển của Social Search cho thấy người làm ngành truyền thông đa phương tiện cần hiểu cả nội dung lẫn hành vi tìm kiếm. Sinh viên không chỉ cần biết quay video hoặc thiết kế hình ảnh, mà còn cần biết cách nghiên cứu từ khóa, xác định nhu cầu công chúng và tổ chức thông tin dễ tiếp cận.
Kỹ năng viết nội dung ngắn là một lợi thế quan trọng. Một tiêu đề rõ ràng, phần mô tả dễ hiểu và kịch bản video có trọng tâm sẽ giúp nội dung hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, sinh viên cần rèn luyện khả năng quan sát xu hướng, theo dõi câu hỏi thường gặp và phân tích phản hồi từ cộng đồng.
Kỹ năng sản xuất video cũng giữ vai trò quan trọng. Video không nhất thiết phải có thiết bị phức tạp, nhưng cần có âm thanh đủ rõ, hình ảnh ổn định và bố cục phù hợp. Quan trọng hơn, nội dung phải mang lại câu trả lời hoặc thông tin cụ thể cho người xem.
Khoa Truyền thông, Trường Đại học Trưng Vương có thể là môi trường để sinh viên thực hành những kỹ năng này. Việc xây dựng nội dung cho hoạt động của khoa, dự án sinh viên hoặc kênh truyền thông nội bộ sẽ giúp người học hiểu rõ hơn cách kết hợp giữa sáng tạo, dữ liệu và tối ưu tìm kiếm trên mạng xã hội.
Lưu ý về độ tin cậy của thông tin
Social Search giúp người dùng tiếp cận thông tin nhanh, nhưng cũng có nguy cơ lan truyền nội dung thiếu chính xác. Không phải video có nhiều lượt xem đều đáng tin cậy. Vì vậy, người làm truyền thông cần có trách nhiệm kiểm tra nguồn, sử dụng dữ liệu chính xác và tránh đưa ra khẳng định chưa được xác minh.
Đối với nội dung giáo dục, độ tin cậy càng cần được ưu tiên. Thông tin về ngành học, chương trình đào tạo, điều kiện tuyển sinh hoặc cơ hội nghề nghiệp phải được cập nhật từ nguồn chính thống. Khi nội dung được xây dựng cẩn trọng, nền tảng mạng xã hội không chỉ là nơi quảng bá mà còn trở thành kênh cung cấp kiến thức hữu ích cho cộng đồng.
Social Search đang thay đổi cách công chúng tìm kiếm và tiếp nhận thông tin. TikTok và Instagram không chỉ là nền tảng giải trí mà đã trở thành nơi nhiều người tìm hiểu về học tập, nghề nghiệp, sản phẩm, dịch vụ và xu hướng cuộc sống.
Đối với ngành truyền thông đa phương tiện, đây là cơ hội để xây dựng nội dung trực quan, dễ tìm và phù hợp với nhu cầu thực tế của công chúng. Sinh viên Khoa Truyền thông, Trường Đại học Trưng Vương cần chủ động rèn luyện kỹ năng sản xuất nội dung, tối ưu từ khóa, phân tích hành vi người dùng và kiểm chứng thông tin. Khi hiểu cách Social Search vận hành, người học sẽ có thêm lợi thế để tạo ra các sản phẩm truyền thông hiệu quả trong môi trường số.
ĐĂNG KÝ ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN NGAY!
KHOA TRUYỀN THÔNG – TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRƯNG VƯƠNG
Địa chỉ:
- Cơ sở Hà Nội: Tòa nhà Hồ Gươm Plaza, số 102 Trần Phú, Phường Hà Đông, TP. Hà Nội
- Cơ sở Phú Thọ: Xã Tam Dương, tỉnh Phú Thọ
Điện thoại: 039.268.9919
- Fanpage: https://www.facebook.com/khoatruyenthongtvuni
- Email: khoatruyenthong@tv-uni.edu.vn
- Tiktok: tiktok.com/@khoatruyenthong_tvu